Teksten

Hoe Zazen beoefenen? 

(uittreksel van de Fukanzazengi van Meester Dogen)

Dogen 1200-1253.
U moet een beoefening , die gebaseerd is op het intellectuele en letterlijke begrijpen van woorden , opgeven. U moet leren rechtsomkeer te maken en Uw licht te richten naar Uw innerlijk , teneinde Uw ware natuur te verlichten. Lichaam en geest verdwijnen zo vanzelf en Uw oorspronkelijk gelaat komt te voorschijn. Als U de Verlichting wilt bereiken, moet U zonder tijd te verliezen de Verlichting beoefenen.
Voor zazen is een rustige plaats geschikt.Eet en drink matig. Vergeet ieder engagement en iedere zaak. Denk niet “dit is goed en dat is slecht”.Kies geen partij voor of tegen. Stop alle bewegingen van de bewuste geest. Beoordeel geen gedachten of vooruitzichten. Koester geen enkel verlangen om Boeddha te worden. Zazen is niet beperkt tot de zit- of de lighouding.

Spreid een dikke mat uit in de kamer waar U gewoonlijk gaat zitten. Plaats een zitkussen op de mat. Ga zitten in ganse of halve lotushouding. In de volledige lotus plaatst U eerst Uw rechtervoet op Uw linkerdij en vervolgens Uw linkervoet op Uw rechterdij. In halve lotus neemt U genoegen met Uw linkervoet op Uw rechterdij te plaatsen. Let erop Uw kleren en riem los te dragen, schik ze op de juiste manier. Plaats dan Uw rechterhand op Uw linkerbeen en Uw linkerhand ( palm naar boven ) op Uw rechterhand. De uiteinden van Uw duimen raken elkaar. Ga goed rechtop zitten, in de juiste lichaamshouding en zonder naar links of naar rechts over te hellen. Verzeker er U van dat Uw oren in dezelfde lijn als die van Uw schouders liggen en dat Uw neus zich op dezelfde verticale lijn als de navel bevindt. Plaats Uw tong vooraan tegen het gehemelte,de mond is gesloten en de tanden zijn op elkaar . Uw ogen blijven altijd open en U ademt zachtjes langs de neus . Eenmaal in de juiste zithouding, ademt U één keer diep in en uit. Buig Uw lichaam naar links en naar rechts en zet U dan  in Uw definitieve zithouding .
Denk vanuit de diepten van het niet-denken. Hoe denkt men vanuit de diepten van het niet-denken? Dat is over het denken heen ( hishiryo). Dit is de eigenlijke kunst van Zazen. Het Zazen waar ik van spreek is niet het aanleren van een meditatie, het is niets anders dan het Dharma van vrede en geluk,  de beoefening-realisatie van een volmaakt ontwaken. Zazen is de manifestatie van de ultieme werkelijkheid. Valstrikken en netten kunnen het nooit bereiken.

How to practice Zazen 

Nishijima

Woordje van de ouderen:

Open brief aan een zenbeginner. 

Mali Wang

Toen je voor de eerste keer in de dojo aankwam terwijl je je misschien afvroeg welke
nu juist je motivatie was - nieuwsgierigheid , zoeken naar de essentiële waarden in je
leven , je niet zo goed in je vel voelen - toen heb je me hetvolgende gevraagd : welke
weldaden ga ik ondervinden dankzij mijn beslissing zen te gaan beoefenen?

Ik heb je geantwoord : “geen enkele”. Zen is de filosofie van het gratuite , van “geen-
winst-zoeken”. Maar de zenbeoefening veroorzaakt een verandering in je leven , een
manier om de gebeurtenissen met meer vrijheid en afstand te bekijken .

Je zei me dat je het heel moeilijk had om de juiste zithouding in te nemen . Ik heb je
toen gezegd dat je er heel geleidelijk toe zou komen lichaam en geest los te laten en
dat men je specifieke oefeningen zou geven om je soepelheid te verhogen .
Maar ik heb je ook gezegd dat zazen de beoefening is van de persoonlijke ervaring :
niemand kan leven , sterven of zazen doen in onze plaats ; zazen is de oefening van het
geduld en van de waakzaamheid . Zonder ophouden laten we ons afleiden door onze
dagdromen en door allerhande uiterlijke dingen. Zazen is de terugkeer naar onze oor-
spronkelijke natuur , naar ons aanwezig zijn bij het echte Zelf.

Je hebt me de opmerking gegeven dat het zitten met het gezicht naar de muur je niet op
je gemak stelde en dat je geest door een massa gedachten werd bestookt…
Ik heb je toen gezegd dat , als je houding juist is en je juist gaat ademen , je geest zal kal-
meren en dat de gedachten die vanuit het onbewuste naar boven komen voorbijgaan zo-
als de wolken aan de hemel .

De dojo-regels , zoals binnengaan met de linkervoet eerst , groeten in gassho , dojo ver-
laten met de rechtervoet eerst … , hebben je verrast of zelfs gehinderd .
Ik antwoordde dat dit concentratieoefeningen zijn . In een Dojo leert men zich concen-
treren op het hier-en-nu , terwijl deze regels bijdragen tot je harmonie met de anderen en
met met het universum .

Dat wou ik je zeggen, beste vriend-beginner , maar troost je, wij allemaal blijven heel
ons leven beginners . Alles is onbestendig en ieder ogenblik is het resultaat van de on-
derlinge samenhang van de dingen . Laat ons dat aanvaarden en volop beleven .

Ik hoop van harte van mijn-geest-tot-jouw-geest dat je , doorheen de zenhouding , leert
dat Zen boven ieder dualisme staat en dat het je , juist door zijn eenvoud , toegang geeft
tot de absolute staat van wijsheid en tot innerlijke vrede .

 

De wijsheid van het lichaam 

Jaqueline Lepage

 
Tegenwoordig refereert de ontmoeting tussen Oosterse wijsheid en de psychosomatische geneeskunde met het concept “self-control”, aan “de wijsheid van het lichaam”.

In het Oosterse gedachtegoed zijn de opvattingen over het zelf gebaseerd op het bewustzijn van de persoonlijke gewaarwordingen. Meer nog, het lichaam wordt er gezien als direct met de natuur verbonden .

Hieruit volgt dat de lichamelijk verankerde opvattingen ons de natuurwetten doen bewustworden . Ook de natuurwetten, die in het lichaam werkzaam zijn . Dit bewustzijn is echter verschillend van het intellectuele begrijpen. In de huidige evolutie wordt de dimensie van het lichamelijke  of die van de natuur zélf vaak ontkend . Dit laatste veroorzaakt steeds meer ziekten en zelfs een mondiale crisis.

Moet men dan de mensen aanmoedigen zich aan te passen aan een steeds meer eisende moderne samenleving , waarvan de desintegratie zelf een ziektebeeld is ?

Wat het Oosten betreft : zazen leidt er juist toe dat we ons één voelen met de natuur en met de kosmische orde .

Hier , in het Westen , hebben de verschillende psychotherapieën als voornaamste doel ons meer bewust te maken van onze eigen voorgeschiedenis .

De Oosterse methoden van “self-control” leggen nadruk op het  persoonlijke en natuurlijke vermogen om iets in handen te nemen. Hierbij baseren ze zich op het feit dat het lichaam weet wat het zelf nodig heeft . Het is via zazen dat het diepst mogelijke bewustzijn van het echte Zelf zich realiseert .

De beoefening van zazen richt zich direct naar de dood en de eenzaamheid en naar de onontwijkbare onderlinge afhankelijkheid van leven en dood .

Het is juist de positieve aanvaarding van de menselijke realiteit die ons in staat stelt om in het hier-en-nu te leven, om creatief te zijn en om te kunnen beminnen op een onvoorwaardelijke wijze .

                             Sengaï